کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک

کلید موسیقی ” Clef ” یکی از مهمترین بخش های آهنگسازی و تئوری موسیقی است.

اولین نماد که در ابتدای هر یک از قطعات موسیقی ظاهر می شود یک نماد از کلید موسیقی است. این بسیار مهم است زیرا کلید موسیقی به شما می گوید که کدام یک از نت ها (A، B، C، D، E، F، یا G) در هر خط یا فضای واقع شده است. به عنوان مثال، کلید موسیقی سل ” treble clef ” یا ” G-clef ” به شما می گوید که خط دوم از پایین (خطی که کلید موسیقی را قرار می دهد نت سل یا “G” است. این کلید ها شامل موارد زیر است :

هرگاه یکی از این کلیدها روی یکی از خطوط حامل قرار گرفت، بقیه خطوط و میان خطوط با توجه به رابطه‌ای که با آن دارند خوانده می‌شوند.

استفاده از سه کلید مختلف نوشتن موسیقی برای تمامی صداها و سازها را امکان‌پذیر نموده، حتی اگر آنها بازه‌های بسیار متفاوتی داشته باشند. انجام این کار فقط با استفاده از یک کلید بسیار سخت است، به دلیل اینکه خط حامل مدرن فقط ۵ خط دارد، و تعداد نت‌هایی که در محدوده حامل نشان داده می‌شود، حتی با خطوط اضافه، نزدیکی با تعداد نتهایی که یک ارکستر می‌نوازد ندارد. استفاده از کلیدهای مختلف برای سازها و صداهای متفاوت این امکان را می‌دهد که به راحتی نتها را در محدوده حامل با کمترین استفاده از خطوط اضافه نوشت. به این منظور کلید سل برای بخش‌های بالا، کلید دو برای بخش‌های میانی، و کلید فا برای بخش‌های پایین- به استثنای قسمت مهمی مهم از بخش‌های انتقالی، که نت متفاوتی از صدایی تولید می‌کنند نوشته می‌شود، اغلب حتی در اکتاو.

کلید سل ” Treble Clef

کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک
کلید موسیقی باس ” Bass Clef  “

کلید موسیقی باس یا فا به شما می گوید که خط دوم از بالا (یکی با نقطه های نماد) است. نت ها هنوز در ترتیب صعودی ترتیب داده شده اند، اما همه آنها در مکان های مختلفی نسبت به کلید سل قرار دارند.

کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک

حفظ نت ها در کلید موسیقی سل و فا

یکی از اولین قدم ها در یادگیری خواندن قطعه موسیقی با یک کلید موسیقی خاص، حفظ نت ها است. بسیاری از دانش آموزان و یا هنرجویان جوان ترجیح می دهند نت ها و فضاها را جداگانه حفظ کنند. در اینجا برخی از محبوب ترین روش های نمونیک ” mnemonics ” یا روش های کمک کننده جهت به خاطر سپردن استفاده می شود.

کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک

کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک

شما می توانید یک عبارت یا احمقانه برای کمک به حفظ نت های مربوط به خطوط یا فضاهای یک کلید استفاده کنید. اگر شما این موارد را دوست ندارید، می توانید جمله دلخواه خود را انتخاب کنید.

 

کلید موسیقی متحرک

اکثر موسیقی این روزها از کلید موسیقی باس و سل استفاده می کنند اما برخی از موسیقی ها از کلید دو در نوشته های خود استفاده می کنند. کلید دو یا ” C ” قابلیت جابجایی دارد. هر خطی که از وسط کلید می گذرد و روی آن متمرکز است نام خاصی برای این کلید ایجاد می کند. اسامی حالت های مختلف این کلید را در شکل زیر می توانید ببینید. تمام نت هایی که در این کلید قرار گرفته می شود میدل سی ” middle C ” می باشد

 

کلید موسیقی رکن اساسی در موسیقی کلاسیک

 

کلید های باس و سل نیز در گذشته قابل حرکت بودند، اما در حال حاضر بسیار نادر هستند که آنها را در هر جای دیگری ببینند، اما در موقعیت های استاندارد خود کاملا استفاده می شوند.

 

استفاده از یک کلید سل به معنای خواندن یک اکتاو زیر نوای نوشته شده بسیار شایع است. از آنجایی که بسیاری از افراد ناراحت هستند که میخواهند صدای باس را بخوانند، موسیقیدانان  اینگونه می نویسند: عدد “۸” بسیار کوچکی در انتهای نماد کلید سل قرار میدهد که به این معنای این است که نت ها باید یک اکتاو کمتر از آنچه که نوشته می شوند، صدا داشته باشند.

علامت * بعد از نام یک کلید نشان می‌دهد که آن کلید امروزه استفاده نمی‌شود.

 

انواع کلیدهای سل

کلید تربل

وقتی کلید سل روی دومین خط حامل قرار می‌گیرد، به آن کلید تربل می‌گویند. این کلید امروزه بیشترین استفاده را داشته، و تنها کلید سلی است که مورد استفاده قرار می‌گیرد. به این دلیل، اصطلاحات کلید سل و کلید تربل هم‌معنی در نظر گرفته می‌شوند. قبلاً همچنین به نام کلید ویلن شناخته می‌شد. کلید تربل در طول تاریخ برای بخش‌های صدای تربل یا قبل از بلوع، استفاده می‌شده است.

 

در میان سازها از کلید تربل: ویلن، فلوت، ابوا، هورن انگلیسی، خانواده کلارینت، خانواده ساکسفون، هورن، ترمپت، کرنت، یوفونیوم (و گاهی باریتون)، ویبرافون، سیلافون، ماندولین، ریکوردر و گیتار استفاده می‌کنند. کلید تربل حامل بالا از حامل عمومی (بزرگ) است که برای هارپ و کیبرد استفاده می‌شود. همچنین گاهی اوقات به جای کلید تنور، بای بالاترین نت‌های سازهایی که با کلید باس اجرا می‌شوند مانند ویلن سل، کنتر باس (که یک اکتاو پایین‌تر صدا می‌دهد)، باسون و ترمبون. همچنین ویلن آلتو (ویولا) بعضی اوقات از کلید تربل برای نتهای خیلی بالا استفاده می‌کند. کلید تربل برای صداهای سپرانو، متسو سپرانو، آلتو، کنتر آلتو و تنور استفاده می‌شود. صدای تنور یک اکتاو پایینتر صدا می‌دهد و اغلب بوسیله کلید اکتاو (در ادامه توضیح داده شده است) یا دو کلید تربل نشان داده می‌شود.

 

کلید ویلن فرانسه

وقتی کلید تربل روی اولین خط حامل قرار می‌گیرد، به آن کلید ویلن فرانسوی می‌گویند.

این کلید دیگر استفاده نمی‌شود. سابقاً، از آن برای فلوت و ویلن استفاده می‌شد، مخصوصاً در قطعاتی که در قرن هفدم و هجدهم در فرانسه انتشار یافته است. نوع قرار گیری آن نام نت‌ها را روی حامل درشرایطی همانند کلید باس قرار می‌داد، در حالی که دو اکتاو بالاتر صدا می‌داند.

انواع کلیدهای فا

کلید باس

وقتی کلید فا روی خط چهارم قرار گرفته، به آن کلید باس گفته می‌شود. این تنهاکلید فا است که امروزه استفاده می‌شود، پس واژه کلید فا و کلید باس اغلب مترادف در نظر گرفته می‌شود.

این کلید برای ویلن سل، یوفونیوم، کنتر باس، کیتار باس، باسون، کنتر باسون، ترومبون، باریتون، توبا و تیمپانی استفاده می‌شود. همچنین برای پایین‌ترین نتهای هورن و برای صداهای باریتون و باس استفاده می‌شود. تنو زمانی روی کلید باس نوشته می‌شود که هر دو روی یک حامل نوشته شوند. کلید باس کلید پایین در حامل عمومی برای سازهای هارپ و کیبرد است. کنترباسون، کنتر باس و الکتریک باس یک اکتاو پایین‌تر از چیزی که نوشته می‌شوند صدا می‌دهند.

 

کلید باریتون

وقتی کلید فا روی خط سوم قرار گیرد، کلید بارتون نامیده می‌شود.

این کلید دیگر مورد استفاده نمی‌باشد. قبلاً، از آن برای نوشتن بخش باریتون در موسیقی آوازی استفاده می‌شده است.

 

کلید باس پایین

وقتی کلید فا روی خط پنجم قرار می‌گرفت، به آن کلید باس پایین گفته می‌شد. نت‌خوانی این کلید ماننده کلید تربل بوده، اما در حقیقت نتها دو اکتاو پایین‌تر بودند.

این کلید دیگر مورد استفاده نیست. قبلاً، از آن برای نوشتن بخش‌های پایین باس استفاده می‌شد (برای مثال در کارهای هنریش شوتز.

 

انواع کلیدهای دو

کلید آلتو

وقتی کلید دو روی سومین خط حامل قرار می‌گرفت، به آن کلید آلتو گفته می‌شد. در تمامی کلیدهای دو، این خط نشانگر نت دو وسط است.

این کلید (گاهی نیز کلید ویلا نامیده می‌شود) اکنون برای ویلا، ویلا داگامبا و ترمبون آلتو[۴] استفاده می‌شود. قبلاً، از آن برای صدای آلتو و برای سازهایی که در محدوده میانی اجرا می‌شدند (مانند: ابوا و ریکوردر) استفاده می‌شد. نمونه رایج از آن در کارهای سرگئی پرکفیف برای نت نویسی هورن انگلیسی، در سمفونی‌هایش می‌باشد. گاهی برای موسیقی کیبرد نیز در زمانهای گذشته استفاده شده است (کراهای برامس برای ارگ، جان کیج در Dream for Piano).)

 

کلید تنور

وقتی کلید دو روی خط چهارم قرار می‌گیرد، به آن کلید تنور گفته می‌شود.

از این کلید برای نت نویسی محدوده بالایی باسون، ویلن سل، یوفونیوم، کنتر باس و ترومبون (که همگی از کلید باس در پایین و وسط محدوده صوتیشان استفاده کرده، و در محدوده صوتی بسیار بالا، کلید سل مناسب‌تر است). قبلاً، از آن برای بخش تنور در موسیقی آوازی استفاده می‌شد اما مدت زیادی است که وقتی به تنهایی نوشته می‌شود با اکتاو کلید تربل و وقتی با باس در یک کلید نوشته می‌شود، با کلید باس جایگزین شده است. کنتر باس یک اکتاو پایینتر از چیزی که نوشته می‌شود صدا می‌دهد.

 

کلید باریتون

در گذشته، کلید دو گاهی روی خط پنجم قرار گرفته و کلید باریتون نامیده می‌شد، همانند کلید فای خط سوم، که هر دو دقیقاً یکی بودند. به دلیل این برابری، این کلید بندرت در گذشته استفاده می‌شده؛ کلید باریتون فا در عوض استفاده می‌شد.

 

کلید متسو سپرانو

وقتی کلید دو روی خط دوم قرار می‌گیرد، به آن کلید متسو سپرانو می‌گویند.

این دیگر کلید مورد استفاده نیست. قبلاً، از آن در موسیقی آوازی برای نوشتن بخش‌های متسو سپرانو استفاده می‌شده است.

 

کلید سپرانو

وقتی کلید دو روی خط اول قرار می‌گیرد، کلید سپرانو نامیده می‌شود.

این کلید دیگر مورد استفاده نیست. قبلاً، از آن در موسیقی آوازی برای نوشتن بخش سپرانواستفاده می‌شده است.

 

با دپارتمان موسیقی موسسه طهران همراه باشید و دنیای موسیقی را بیشتر بشناسید.

Please wait...
درج نظر