ویلن، سازی است که عشق را به صوت می کشد

ویلن، سازی است که عشق ونفرت را به صوت می کشد. با آن می توان لطافت و خشم را لمس کرد.

ویلن یکی از سازهای چوبی زهی از خانواده ویلن است. ویلن ساز زهی کوچک و با فرکانس بالاست. از کوچکترین نوع آن می توان ویلن پیکولو ” violino piccolo ” و ویلن کیت ” kit violin” است. البته این نوع  در سال های اخیر کم استفاده می شوند. ویلن سازی است که بطور معمول چهارسیم دارد. از طریق حرکت دادن آرشه بر روی آن و بطور همزمان قرار دادن انگشت روی سیم صوتی از ساز ایجاد می شود.

شاید می توان گفت که ویلن، یکی از مهم ترین سازهایی است، که در انواع موسیقی ها استفاده می شود. وسعت استفاده از آن بسیار زیاد است. در ژانرها و موسیقی های کشورهای مختلف استفاده از ویلن به چشم می خورد. ویلن یکی از سازهایی هست که حتی در سبک های موسیقی های غیر کلاسیک و کشورهای غیر غربی مانند هند و ایران و … نیز جایگاه خاصی دارد.

نام دیگر برای ویلن در موسیقی سنتی ایرلندی، فیدل ” fiddle, ” است. این ساز برای اولین بار در قرن شانزدهم در ایتالیا شناخته شد. تغییرات بسیاری در قرن هفدهم، هجدهم و نوزدهم بر روی ویلن ایجاد شد. در اروپا، اساس سازهای زهی بر پایه موسیقی کلاسیک غربی ساخته می شد. ویلن و ویولا نیز از این قانون مستثنی نبودند.

به افرادی که ویلن را یا می سازد و یا تعمیر می کند دراصطلاح لوتیر ” luthier ” می گویند. قسمت های مختلف ویلن از انواع مختلفی از چوب ساخته می شود. حتی برخی از انواع الکترونیک نیز از چوب ساخته می شود. اگرچه در نوع الکترونیک صدای ایجاد شده ناشی از خاصیت آکوستیک موجود در سازهای غیر الکترونیک نیست. جنس سیم های ویلن، گوت ”  gut“، پرلن ” Perlon “، یا دیگر سیم های سینتتیک و سیم های فلزی می توانند باشند.

وقتی حرفی از ساختن ساز و بخصوص سازهای زهی به میان می آید، می بایست از خانواده های استردیواری ” Stradivari “، گوارنری ” Guarneri ” و آماتی ” Amati ” یاد کرد. این خانواده های معروف در کشور ایتالیا، در شهرهای برشیا و سرمونا هستند. یا می توان از جاکوب استینر ” Jacob Stainer ” از اتریش را در بین قرن ۱۶ تا ۱۸ نام برد. شهرت این افراد، بر کیفیت صدای ایجاد شده از سازهای آنهاست. به نوشته مجله آ-د (مجله موسیقی در کشور آلمان) موسیقی سازهای زهی بدون این افراد بی معنی است.

یکی از این ویلن های معروف جهان، لیدی بلانت ”  ” نام دارد که در یک حراجی با ارزش تقریبا شانزده میلیون دلار در بیستم ژوئن سال ۲۰۱۱ فروخته شد. اجزای مختلف این ساز را در شکل زیر می توانید ببینید.

ویلن، سازی است که عشق را به صوت می کشد

                                         ساختار ویلن

اجزای یک ویلن در شکل بالا، را می بینید. نکته قابل توجه این است که صفحه های بالایی و تحتانی دارای قوس خاصی دارد که برای این ساز از اهمیت خاصی برخوردار است. همچنین نوار چوبی خاصی که با عنوان ریب این دو صفحه را به هم وصل می کند، می بایست از ویژگی خاصی برخوردار باشد. یک ساز ایده آل، مانند سازهای استردیواری به تکتک جزئیات دقت شده است. برای اتصال قطعات مختلف ویلن به هم، از روش های مختلف استفاده می شود. نقاط بسیاری در این ساز هست که می بایست توسط چسب های حیوانی چسبانده شود. استفاده از این نوع چسب بسیار بیشتر از چسب های صنعتی است.

یکی از دلایل استفاده از چسب های حیوانی، قرار گرفتن این چسب ها در فضاهای بسیار نازک است. همچنین به دلیل طبیعی بودنش می توان در صورت نیازبه باز کردن ساز، آن را با روش های مربوطه بدون آسیب به بدنه  باز کرد. گردن ویلن معمولا از جنس ابونی ساخته می شود. ابونی بخاطره داشتن ویژگی های سختی، زیبایی، مقاومت بیشتر انتخاب می شود.

ساختارشناسی در ویلن های دوره باروک  نکات جالبی را نشان می دهد. نحوه اتصال گردن ویلن، زاویه اتصال، طول گردن، شیارهای اتصالی. این ها مواردی هستند که سازهای دوره موسیقی باروک را از سازهای امروزه متمایز کرده اند. صدای ویلن، از طریق حفره اف یا به اصطلاح ” f-hole ” به بیرون نشر پیدا می کند. پل ” bridge ” بخش مهمی برای انتقال لرزش سیم ها به بدنه ساز است. این قسمت نیز از نکات بسیار برجسته در ساخت سازهای دوره موسیقی باروک است.

بطوریکه روش های بسیاری برای آماده ساختن این قسمت انجام می شود. بعبارت دیگر یکی از نقاط حساس در این ساز نقطه انتقال لرزش سیم های ساز به بدنه آن است. در انتهای قسمت سیم گیر را می توان دید. این قسمت نیز از اهمیت خاصی برخوردار است. چراکه جنس سیم های استفاده شده می بایست با این سیم گیرها قرابت ساختاری داشته باشد. از این نکته درسطح های بسیار بالا برای صدای بهتر استفاده می شود. سیم گیرها دارای پیچ هایی هستند که نوازنده برای تنظیم صدای حاصله از هر سیم از آن استفاده می کند.

Please wait...
درج نظر