نگارش و نوشتن موسیقی، بخشی از تئوری موسیقی و از پایه های آموزش موسیقی است

بزرگان موسیقی، هریک برای خود راه و سبکی برای نوشتن موسیقی دارند. بطوریکه امروزه راه شناسایی یک اثر که مجهول هویت هست، نحوه ی نوشتن موسیقی در آن اثر است.

بسیاری از بزرگان موسیقی به دلیل استعداد بسیار در شنیدن و حس قوی آنها توانستند که آثاری فوق العاده را خلق کنند. اما خلق این آثار با مدیون نوع نوشتن موسیقی منحصر به فرد خود نیز می باشند. بی شک باید گفت تمامیت موسیقی برروی شنوایی استوار شده است. یا بعبارت دیگر باید گفت که در موسیقی راه ابداع و راه پذیرش از طریق قوه شنوایی است. و به همین دلیل میزان بهره گیری از موسیقی در انسان وابسته به این حس است. مفهوم از بهره گیری این است که لذت بردن موسیقی در زمانی که به آن گوش می دهیم بسیار است. اما به محض اینکه نتوانیم آن را بشنویم از لذت آن بسیار کم می شود.

حتی زمانی هم که آن را در حافظه مرور می کنیم آن میزان لذت شنیداری را ندارد. پس بنابراین قوه شنوایی مهم ترین اصل در این هنر است. وقتی موسیقی روی کاغذ آمد از قید زمان خارج می‌شود و هر لحظه اراده کنیم به بخشی و یا تمام آهنگ می‌توانیم بپردازیم. اهمیت نوشتن موسیقی بویژه در امر آموزش، اجرای گروهی، آهنگسازی و تجزیه و تحلیل آهنگ کاربرد دارد. پس عامه‌ی مردم که فقط شنونده‌ی صرف موسیقی هستند نیازی به خواندن و نوشتن موسیقی ندارند.

 

نوشتن موسیقی نیز همانند زبان هایی که رایج بشر هست نیاز به نمادها و یا الفبای مخصوص داریم. به همین ترتیب می‌توان در نوشتن موسیقی از حروف و نمادهایی مخصوص کمک گرفت. البته تعداد حروف مورد استفاده در زبان موسیقایی فقط هفت مورد است که به شکلهای متفاوتی مورد استفاده قرار می‌گیرند. همانند حروف زبان فارسی که هر یک اسمی خاص دارند، الفبای موسیقی نیز هر یک اسم جداگانه‌ای دارند و به همین عنوان شناخته می‌شوند.  اسامی نت‌های هفتگانه بدین ترتیب است: دو ـ ر ـ می ـ فا ـ سُل ـ لا ـ سی شما می‌توانید ترتیب نت‌ها را جور دیگری حفظ کنید.

برای نوشتن موسیقی ابتدا باید الفبای موسیقی را بیاموزیم. الفبای موسیقی، ۷ نت هستند که به دو صورت در سراسر جهان نام گذاری می شوند:
۱- هجایی: در کشورهایی چون فرانسه، ایتالیا و ایران استفاده می شود که از یک شعر مذهبی قرون وسطی، سروده ی کشیشی فرانسوی به نام گوییدو د. آرتسو (قرن دهم میلادی)، گرفته شده است و در ابتدا به صورت زیر بوده است:
Ut Re Mi Fa Sol La
در طول زمان به تدریج این ۶ هجا به صورت امروزی خود درآمده اند:
Do Re Mi Fa Sol La Si
۲-  الفبایی: در کشورهایی چون آلمان، اتریش، انگلیس و آمریکا استفاده می شود و به صورت زیر است:
C D E F G A B
نت های معادل در این دو سیستم به صورت زیر هستند:
Do = C
Re = D
Mi = E
Fa = F
Sol = G
La = A
Si = B
نت ها به ترتیب از نت “دو” تا نت “سی” زیر می شوند و برعکس. لازم است ترتیب نت ها چه به صورت زیرشونده و چه به صورت بم شونده، از هر نتی یادگرفته شود.

 

مفهوم کلید در موسیقی

در نوشتن موسیقی کلید موسیقی به معنی نشان دادن جای یک نت خاص در پنج خط حامل، به طور طبیعی جای دیگر نت ها را نیز مشخص می کند. در تئوری موسیقی کلاسیک غرب سه نوع کلید وجود دارد:
۱- کلید سل: محل نت سل بعد از دو میانی را مشخص می کند که همواره روی خط دوم حامل قرار می گیرد .

۲- کلید دو: محل نت دو میانی را مشخص می کند که در گذشته روی خط های اول، دوم، سوم و چهارم حامل قرار می گرفته، اما در حال حاضر تنها روی خط سوم (و به ندرت خط چهارم) قرار می گیرد .

۳- کلید فا: در گذشته روی خطوط سوم و چهارم قرار می گرفته و مکان نت فا قبل از دو میانی را مشخص می کرده، اما امروزه تنها روی خط چهارم قرار می گیرد .
در تقسیم بندی امروزی صداهای موسیقی، ۴ گروه در نظر گرفته می شوند که به ترتیب از زیر به بم شامل سوپرانو (کلید سل)، تنور (کلید دو خط سوم)، آلتو (کلید دو خط چهارم) و باس (کلید فا خط چهارم) می شوند، که باز از میان این ها کلید سل و فا به ترتیب پراستفاده ترین ها هستند.

در زیر می توانید نمونه ای از کاربرد کلیدها را (در اینجا کلید سل) ببینید:

حامل:
حامل پنج خط موازی و هم فاصله با هم به صورت افقی را گویند که نت های موسیقی روی خط¬¬¬¬ ها، بین خطوط، و یکی بالا و یکی پایین پنج خط حامل قرار می گیرند:

خطوط حامل از پایین به بالا از ۱ تا ۵ شماره گذاری می شوند. هرچه نت ها به سمت بالا می روند زیرتر و هرچه به سمت پایین می آیند بم تر می شوند. پس چنانچه به صورت قراردادی جای یکی از نت ها را مشخص کنیم (برای مثال خط دوم را سل بنامیم) جای دیگر نت ها خود به خود مشخص خواهد شد.
خطوط کمکی:
از آن جایی که این ۵ خط تنها توانایی نشان دادن ۱۱ نت را دارند، برای گسترش دادن محدوده ی صدایی، از خطوطی کوچک و موازی خطوط حامل در بالا و پایین آن استفاده می کنیم که با استفاده از ۴ تا ۵ خط کمکی از بالا و از پایین مجموع تعداد نت های ما ۳۱ عدد خواهد شد، اما این محدوده هم چنان برای سازهایی چون پیانو محدودیت دارد.
اکتاو:
به فاصله ی میان هر نت تا نت هم نام بعد از خودش یک اکتاو گویند که فرکانس نت دوم در این حالت دو برابر فرکانس نت اول شده است. گفتنی است دامنه ی صدایی پیانو، ۷ اکتاو و ۲ نت و دامنه ی صدایی ارگ کلیسا ۹ اکتاو می باشد.

Please wait...
درج نظر