علی نقی وزیری نماد انقلاب موسیقی ایرانی

علی نقی وزیری استاد برزگ موسیقی کلاسیک ایرانی

علی نقی وزیری ” Ali-Naqi Vaziriآهنگساز، متفکر و نوازنده مطرح تار بوده است. علی نقی وزیری به عنوان یک نماد انقلابی در تاریخ موسیقی ایرانی قرن بیستم در نظر گرفته شده است.

علی نقی وزیری ، که به عنوان سرهنگ وزیری یا کلنل وزیری شناخته می شد، یکی از هفت فرزند موسی خان واعظی است . موسی خان واعظی یکی از مقامات برجسته در تیپ قزاق فارسی بوده است. مادر علی نی وزیری ، بیبی خاتون استارآبادی، یکی از مشهورترین نویسندگان ایرانی، طنزپرداز و یکی از چهره های

پیشرو در جنبش زنان ایران؛ نویسنده کتاب “معائب الرجله” یا “شکستهای مردان”، که همچنین به عنوان “مردانگی” ترجمه شده است، بعنوان نخستین اعلامیه حقوق زنان در تاریخ مدرن ایران محسوب می شود. حسن علی خان وزیری نیز برادر هنرمند مشهور هنرمند علی نقی است.

علی نقی وزیری استاد موسیقی کلاسیک فارسی بود . او در نواختن تار به سبکی که بسیار یادآور میرزا عبدالله می بود، شد. او همیشه به دنبال ابعاد و دیدگاه های جدید در بیان موسیقی می بود و با این کار او سبک نواختن تار را تغییر داد. او اولین کسی بود که ردیف کلاسیک موسیقی ایرانی را به تحریر درآورد.

وی موسیقی ایرانی و گام ایرانی را تعدیل مساوی کرد و گام را به ۲۴ ربع‌پرده مساوی تقسیم کرد و بر اساس آن برای اولین بار چند نوایی یا «پلی فونی» و هماهنگی (هارمونی) در موسیقی ایرانی توسط او راه یافت و اجرا شد. ابداع علامات عرضی سُری و کُرُن جهت ربع پرده ای موسیقی ایرانی نیز از ابداعات وی بود.

علی نقی وزیری سالها بود که کارگردان کنسرتو موسیقی ایران و استاد دانشگاه تهران بود. ریاست مدرسه موزیک در سال ۱۳۰۷ به او محول شد. عنوان این مدرسه به مدرسه موسیقی دولتی تبدیل شد و دوره آن ۵ سال بود. در سال ۱۳۱۲، ۵ نفر از این آموزشگاه فارغ‌التحصیل شدند.

در سال مدرسه موسیقی دولتی وسعت یافت و نام آن به مدرسه عالی موسیقی و سپس هنرستان موسیقی تبدیل گردید و شامل دو دوره متوسطه و عالی شد. از ابتدای مهر ۱۳۱۳ در اثر جدیت در امر آموزش موسیقی توانست تدریس سرود را در برنامه درسی آموزش و پرورش دوره دبستان بگنجاند.

او تا آغاز جنگ جهانی دوم در مقام ریاست مدرسه موسیقی انجام وظیفه کرد و سپس از کار کنار گذاشته شد. وی در این دوران به تألیف کتاب‌هایی در زمینه‌های مختلف موسیقی پرداخت و مدتی نیز به عنوان استاد ممتاز، در دانشگاه تهران زیباشناسی هنر را تدریس کرد. او یکی از اساتید روح‌الله خالقی (پدید آورنده سرود

ای ایران) بود.

وزیری سمفونی نفت را به مناسبت ملی شدن صنعت نفت ایران ساخت که یک بار نیز از رادیو ایران در همان زمان پخش شد. شاگردان علی نقی وزیری ، هریک برای خود در موسیقی ایران نامدار گشتند، که از میان آنها می‌توان از: ابوالحسن صبا، روح اله خالقی، موسی معروفی جواد معروفی، حشمت سنجری، عبدالعلی وزیری، خادم میثاق، حسینعلی ملاح و فروتن راد اشاره کرد.

آثار مکتوب استاد وزیری

  • دستور تار وسه تار
  • دستور ویولون
  • موسیقی نظری
  • در عالم موسیقی وصنعت
  • تاریخ عمومی هنر و زیباشناسی
  • سرودها از پندهای سعدی و مجموعه نوشته‌های پراکنده
  • سرودهای مدارس «از پندهای فردوسی»
  • عروض نو
  • نظری به موسیقی ایرانی و آوازشناسی
  • نظری مفصل به موسیقی غربی و آکوردشناسی
  • آرمنی موسیقی ربع‌پرده‌ای
  • دستور ویولن برای دوره مقدماتی
  • دستور ویولن شامل آوازهای ایرانی
  • سرودهای مدارس «از پندهای سعدی»
  • سه پیشاهنگ
  • خواندنی‌های کودکان در پنج جلد
  • مرال جنگل
  • زیباشناسی در هنر و طبیعت
  • زیباشناسی تحلیلی اثر پی یر گاستالا
  • تاریخ عمومی هنرهای مصور

 

آثار صوتی استاد وزیری

 

صفحات گرامافون شامل:

  • تکنوازی‌های تار
  • همنوازی‌ها (با ساز/ ارکستر / آواز) از ساخته‌های خود همراه کلام حسین گل گلاب و دیگران.
  • بازسازی شده‌ها توسط ارکستر بزرگ رادیو تهران، به رهبری روح‌الله خالقی و جواد معروفی.
  • قطعه بندباز

تصنبف‌ها:

  • زبان عشق در دستگاه افشاری با شعر دکتر حسین گل گلاب.
  • ناامید در سه گاه با شعردکتر حسین گل گلاب.
  • قطعات:
  • ره عشق، سوز من، کار من، دو بلبل، غمگین، بندباز
  • گل‌های رنگارنگ برنامه‌های شماره۲۳۸٬۲۵۷، ۳۷۰ و۴۵۱

 

آثار انتخابی استاد وزیری

  • دخترک ژولیده
  • بند باز
  • حاضر باش
  • ژیمناستیک موزیکال (تکنوازی‌های تار)
  • شکایت نی مشتاق وپریشان
  • دوست
  • ای وطن و بستهٔ دام

 

اُپرت‌ها

  • اپرت دایی کچل
  • اپرت گلرخ
  • اپرت شوهر بدگمان و…

 

نمایش نامه‌ها

خانم خوابند و نمایشنامهٔ تشک پر قو

 

با دپارتمان موسیقی موسسه طهران همراه باشید و دنیای موسیقی را بیشتر بشناسید

 

Please wait...
درج نظر