ابوالحسن صبا موسیقی دانی غرق در دنیای موسیقی

ابوالحسن صبا جلا دهنده موسیقی ایرانی

ابوالحسن صبا  درسال ۱۲۸۲ در تهران متولد شد ابوالحسن صبا  از نوادگان فتحعلی خان صبا کاشانی، شاعر دوره زندییه است. پدرش، کمال السلطنه، دکتر، هنرمند و نوازنده سیتار بود، خانه ابوالحسن صبا  به عنوان یک مکان مناسب برای استادان موسیقی در نظر گرفته شد.

ابوالحسن صبا  دوره ابتدایی خود را در مدرسه علمیه آغاز کرد و دوره ابتدایی خود را در مدرسه آمریکایی به اتمام رسانید. صبا کم سن و سال در این فکر بود که چگونه می تواند سیتار را بنوازد. او درس خود را با درویش خان ادامه داد. اسماعیل زاده یکی دیگر از استادان بود که به ابوالحسن صبا  آموزش میداد و هنگ آفرین ” HANG AFARIN ” به وی ویولن را به خاطر دالکیمر به او آموخت و به علی اکبر شیخی ” ALI AKBAR SHAHI ” نزدیک شد.

در سال ۱۳۰۲، ابوالحسن صبا  وارد دانشکده موسیقی شد که توسط  علی نقی وزیری “ ALI NAGHI VAZIRI ” تاسیس شده بود. وی به آنجا رفت و ویولن را با پروفسور وزیری آموخت، تحت آموزه های دقیق استاد وزیری، به یک نوازنده سولو یا سولیست در ارکستر تبدیل شد. به جز آن، صبا توانایی بسیار خوبی در نقاشی، چوبکاری و ادبیات داشت. ابوالحسن صبا  توسط فرهنگی پروفسور وزیری مامور شد تا در شهر رشت مدرسه موسیقی تاسیس کرده و به جمع آوری آهنگ های محلی بپردازد. او در ارکستر مدرسه ملی موسیقی ، ارکستر رادیو جدید، ارکستر شماره یک، گل های رادیو سالهای بسیاری با موفقیت سپری کرد.

و برای مدت طولانی رهبر ارکستر شماره یک بود. صبا روش خاصی برای نواختن ویولن داشت و سیستم جدیدی برای این ساز پراز احساس ساخت. اما شاید بزرگترین و با اهمیت ترین نقش ابوالحسن صبا  پرورش و تربیت بزرگانی در موسیقی بود. مهم ترین آنها عبارتند از: علی تجویدی ” ALI TAJVIDI ” ، مهدی خالدی ” Mehdi KHALEDI ” ، حبیب الله بدیعی ” HABIBOLLAH BADIEE ” ، حسین یاحقی ” Hussein YAHAGHI “، پرویز یاحقی ” PARVIZ YAHAGHI ” و روح الله خالقی ” ROHULLAH KHALEGHI ” ، اسدالله ملک، غلامحسین بنان، اسماعیل چشم آذر، مهدی مفتاح، شهریار، بابک رادمنش، حسین خواجه امیری و بسیاری دیگر . استاد صبا کتاب های متعددی را در طول زندگی هنری خود به چاپ رسانید. کتاب های استاد صبا به سه دسته اصلی تقسیم بندی می شد:

 

  • کتب مستقل

    • کتب دوره اول، دوم و سوم ویلون
    • کتب دوره اول ، دوم ، سوم و چهارم سنتور
    • کتاب دوره اول سه تار

 

  • کتب غیر مستقل

    • سلوی ای وطن کتاب دستور ویلون وزیری
    • چهارمضراب سه گاه ؛ کتاب دستور وزیری
    • زنگ بیات ترک ، کتاب ۲۳ قطعه ضربی
    • پیش درآمد ترک، ۱۸ قطعه پیش درآمد
    • توید بهار، کتاب اول ویلون
    • چهار مضراب ساده در ماهور
    • دستور ضرب
    • ردیف کامل آوازهای ایرانی
    • چهار مضراب نوا

 

  • کتبی که استاد صبا از موسیقی محلی الهام گرفت

    • دیلمان – دشتی
    • مازندرانی – دشتی
    • زرد ملیجه – دشتی
    • به زندان – شوشتری
    • در قفس – دشتی
    • رقص چوبی – افشاری
    • کوهستانی – دشتی

 

علاوه بر دانش بسیار در مورد بسیاری از ادوات موسیقی، استاد صبا نوازنده بسیار خوبی بود . در سال های بعد، در همکاری با آقای حبیب سامیه، به سنتور این ساز ایرانی روح تازه ای بخشید و مرحله جدیدی در زندگی این ساز ایجاد کرد. صبا، تا زمانی که زنده بود، همیشه ترجیح می داد فروتن باشد و  نمی خواست دیگران او را بشناشند. اما او بخاطر تمامی استعداد های و فعالیت های بسیاری که برای موسیقی سنتی و کلاسیک انجام داده بود شناخته شده بود. استاد صبا در زمینه های مختلفی مانند ویولن، سنتور ، قانون، سازهای زهی ، پیانو، فلوت، ضرب و حتی نقاشی، ادبیات و … بسیار فعال بود.

روح الله خالقی، معتقد بود که آقای صبا دارای استعداد ذاتی در موسیقی است و بنابراین مانند کمتر موسیقی دان ایرانی را می توان یافت. هنگامی که یک موسیقیدان ایتالیایی با استاد صبا دیدار کردند و اجرای او را دیدند، روی به تمامی افراد گفتند : “این مرد، در تنهایی ارکستر است”.

آثار صبا را می توان به دو دسته تقسیم کرد. طبقه اول شامل اجرای ویولن، سیتار، رشته ها است، بیشتر آنها در کاست های موجود هستند. رده دوم شامل آهنگ ها، آهنگ های محلی محلی و آثار نظری است. سبا یک کتاب پژوهشی درباره ابزارهای ایرانی و تاریخ آنها دارد.

مهدی خالدی، علی طاویدی، حبیب الله بدیعی، فرامرز پایور، مجید وفادار از شاگردان برجسته وی بودند. براساس برآورد، از حضور صبا در زمینه های: ویولن، اسلحه، سیترن، رشته ها، جادوگران، قانون، ضرب و فلوت و … نزدیک به ۲۰۰۰ نفر آموزش دیده بودند.

پروفسور ابوالحسن صبا تنها یکی از نوازندگان بزرگ ایران است که با نوشتن کتاب ها و روش های گوناگون، راه جدیدی برای موسیقی ملی و موسیقی محلی سنتی ایجاد کرده است، اما فصل جدید موسیقی را نیز باز کرد و بسیاری از سبک های او را کپی کرد.

سبا همیشه از بیماری های قلبی رنج می برد و این بیماری در نهایت منجر به مرگ او در شب جمعه بیست و نهم دسامبر ۱۳۳۶ شد که ایران مرد و هنرمندش را از دست داد.

 

با دپارتمان موسیقی موسسه طهران همراه باشید و دنیای موسیقی را بیشتر بشناسید

Please wait...
درج نظر