آکاردئون یکی از سازهای بسیار ملموس و مشهور در دنیای موسیقی

آکاردئون یکی از سازهای بسیار ملموس و مشهور در دنیای موسیقی است . نام قدیمی این دسته از ادوات یا سازهای موسیقی ، هارمونیکا که برگرفته از هارمونیکوس یونانی است می باشد. که امروز به نام دسته آکاردئون شناخته می شود.

آکاردئون از قرن نوزدهم که در ریشه زبان آلمانی، به معنی صدای کرد می باشد شکل گرفت. آکاردئون جزء سازهای موسیقی با شکل جعبه مانند قرار گرفته است که مشابه آن در مناطق مختلف دنیا با نام های دیگر و بعضی ها در همین خانواده قرار گرفته است. برای مثال کنسرتیا concertina، باندئون bandoneón . هارمونیوم harmonium ، و ارگان رید امریکایی American reed organ ، از این خانواده نیز می باشند.

آکاردئون یکی از ادوات موسیقی است که به واسطه فشرده شدن یا باز شدن ناحیه به نام “بلو” / Bellow تولید صدا می کند. ناحیه بلو از طریق فشردن دکمه های موجود بر روی آن، باز شدن آکاردئون باعث می شود که هوا به داخل فضای از استیل وارد می شود. این فضا را ریدز / reeds  گفته می شود.

دریچه هایی در مقابل ناحیه ریدز وجود دارد که باعث بلندتر شدن صوت ایجاد شده می شود. نوازنده آکاردئون با استفاده از دست راست خود می تواند ملودی را بنوازد. این ساز طیف وسیعی در سرتاسر دنیا دارد. برای مثال در کشورهای برزیل، کلمبیا، مکزیک از آن برای آهنگ های مرسوم و محلی خود مانند آهنگ های فرو (Forró) ، سرتانجو (Sertanejo)، یا بی پاپ استفاده می کنند. امریکای شمالی در ایالت کالیفورنیا، شهر سان فرانسیسکو، بطور رسمی شهر آکاردئون پیانوی (piano accordion) است.

همچنین در آهنگ های پاپ-دنس فولک موزیک های منطقه ای در اروپا، امریکای شمالی، امریکای جنوبی بسیار استفاده می شود. یکی از بهترین محل های تجلی این ساز در اروپا فستیوال های موسیقی است. همچنین در کاجن (cajun)، زیدکو (zydeco)، موسیقی جاز و حتی در موسیقی های کلاسیک در اجراهای اکستراها و بصورت تک نوازی یا سولو نیز استفاده می شود.

 

ساختار آکاردئون

  • بخش های ثابت
    • بلو / Bellow
    • بدنه
    • مکانیسم پالت
  • بخش های متغییر
    • سیستم های دستی راست دست
    • سیستم های دستی چپ دست
    • سوئیچ ها و رنک های رید
    • تیپ های کرومیک و پیانو
    • استرپ ها
  • بخش های غیرمعمول

 

انواع مختلف برای این ساز وجود دارد که از نظر فنی متفاوت هستند. برخی از نوع، بیسونوریک هستند یعنی نواک (pitch) یا زیروبمی متفاوت را با کمک جهت های حرکت بلو ایجاد می کند. برخی نوع یونی سونوریک هستند یعنی با هر جهت حرکت بلو یک نوع نواک دارند. اما نواک ها در آکاردئون های یونی سونوریک وابسته به اندازه آکاردئون است.

برخی در آکاردئون از صفحه دکمه کروماتیک برای سیستم های دستی راست دست استفاده می کنند. برخی دیگر از صفحه های دکمه دیانوتیک برای سیستم های دستی راست دست استفاده می کنند. البته هنوز برخی ازصفحه کلیدهای موسیقی پیانو برای سیستم های دستی راست دست استفاده می کنند. البته بسیاری در اروپا و امریکا برای متمایز کردن سازدست ساز خود از صفحه های دیگر و حتی تکنیک های ساخت متفاوت استفاده می کنند.

 

بخش های ثابت

  • بلو

بلوها مشخص ترین بخش در آکاردئون هستند. شاید برای مثال غیرملموس می تواند نقش آن را با آرشه در ویولن تشبیه کرد. از این جهت که نقش اصلی در تولید صدا را دارد. بلو با حرکت خود می تواند صدای مورد نظر نوازنده را ایجاد کند. بلوها در محل میان سیستم های دستی راست دست و چپ دست قرار دارند. بلو ساخته شده از لایه های چین دار بهمراه صفحه خاصی که به آنها چرم و فلز با آلیاژ مخصوص اضافه شده است. از این طریق می تواند فشار هوا یا خلاء ایجاد کند.با تغییر در فشار هوای ایجاد شده صدای تولیدی را تغییر می توان داد.

آکاردئون یکی از سازهای بسیار ملموس و مشهور در دنیای موسیقی

بلو / Bellow

 

 

بدنه

بدنه آکاردئون از دو جعبه چوبی به با کمک بلوها به هم چسبیده اند، تشکیل شده است. این جعبه محل قرار گیری سیستم های دستی راست یا چپ دست هستند. هرکدام از این جعبه های چوبی پنجره های مشبکی دارند. این پنجره ها برای تسهیل حرکت هوا به داخل و خارج ساز تعبیه شده اند. تا از این طریق اجازه تولید صدای بهتری را بدهند. پنجره مشبک سمت راست معمولا بزرگتر است.

غالبا این پنجره به شکلی طراحی می شود که بتوانند دکورهای مختلفی بر روی ساز در آن قسمت انجام بدهند. معمولا سمت راست برای نواختن ملودی و سمت چپ برای همراهی آهنگ به کار می رود. اگرچه نوازنده می تواند برای خود این قانون را تغییر دهد.اندازه و وزن آکاردئون برحسب نوع آن تغییر می کند. همچنین نوع ساز هم می تواند  تعیین کننده نوع نواختن باشد. برای مثال آکاردئون کوچک می تواند فقط یک یا دو اکتاو داشته باشد.

 

مکانیسم پالت

آکاردئون  مانند آئروفن / aerophone است. مکانیسم دستی آکاردئون از طریق هواست. که در شکل زیر توضیح داده می شود.

آکاردئون یکی از سازهای بسیار ملموس و مشهور در دنیای موسیقی

مکانیسم پالت

بخش های متغییر

طیف وسیعی از سازها وجود دارد که در گروه این ساز قرار می گیرد. تفاوت و تنوع آنها صرفا در همین بخش های متغییر است.

  1. سیستم دستی راست دست
  • سیستم های متفاوت دراین بخش از آکاردئون وجود دارد. به طورمعمول برای نواختن ملودی استفاده می شود. برخی از صفحه کلید پیانو استفاده می شود.برخی از نوع دیگر که هرکدام ویژگی های خاص خودشان را در نواختن دارند. بطور مختصر در زیر به آنها پرداخته می شود.

در این نوع  صفحه دکمه ها بر اساس گام های کروماتیک ساخته شده است.

دو سیستم اصلی در آکاردئون کروماتیک باتون وجود دارد. سیستم بی ، سیستم سی

در این نوع  صفحه دکمه ها بر اساس گام های دیاتونیک ساخته شده است.

براساس دیاتونیک، می توان آکاردئون بیسونیک و بیسونوریک را تشریح کرد.

برای مثال سازهای نام برده شده از این گروه هستند : باندونئون آرژانتینی (bandoneon)، استایریشه هارمونیکا ی آلمانی-اتریشی (steirische Harmonika)، ارگانتو ایتالیایی (organetto)، شویتزروگلی سوئیسی (Schwyzerörgeli) و همچنین آنگلو کنسرتینا (Anglo concertina).

در این نوع همانند پیانو، از صفحه کلید پیانو استفاده می شود.

در این نوع از صفحه خاصی استفاده می شود که سه ردیف دکمه با تمامی تون ها وچود دارد. دو ردیف اول براساس گام کروماتیک است و ردیف سوم تکرار ردیف اول است.

این نوع فقط توسط HARMONA، تولید می شود.

 

 

ادامه مطلب در پست بعدی ساز آکاردئون

Please wait...
درج نظر